Trang này không giới thiệu và không đánh giá bất kỳ cá nhân hay đơn vị nào. Đó là nguyên tắc, không phải sự dè dặt.
Nhưng có những tiêu chí về cấu trúc mà bất kỳ ai cũng tự xét được, kể cả khi không biết gì về nghề.
Trang này không giới thiệu ai
Lý do đơn giản: một lời giới thiệu chỉ có giá trị nếu người giới thiệu biết cả hồ sơ của bạn lẫn người được giới thiệu. Trang này không biết cả hai.
Mọi danh sách chung chung đều thiếu ít nhất một trong hai điều kiện đó.
Tiêu chí một: đúng lĩnh vực
Nghề luật rộng, và người giỏi ở một mảng có thể không làm mảng khác.
Câu hỏi nên hỏi thẳng ngay từ đầu: anh chị có thường làm loại việc này không. Một câu trả lời thành thật là "không, nhưng tôi biết ai làm" cũng rất có giá trị.
Tiêu chí hai: hành nghề được ở nơi có thẩm quyền
Việc của bạn thuộc thẩm quyền của một nơi cụ thể, và người giúp bạn phải làm việc được ở nơi đó.
Đây là điểm hay bị bỏ qua khi người ta ở một nước mà việc lại nằm ở nước khác.
Tiêu chí ba: nói rõ về chi phí ngay từ đầu
Không phải là rẻ hay đắt — trang này không bàn về mức nào. Mà là rõ: tính theo cách nào, gồm những gì, và những gì thì không gồm.
Một người nói rõ chuyện này ngay từ buổi đầu thường cũng là người làm việc rõ ràng ở những chỗ khác.
Tiêu chí bốn: nói về khả năng, không nói về chắc chắn
Đây là tiêu chí phân biệt tốt nhất trong năm tiêu chí.
Người làm nghề nghiêm túc nói về điểm mạnh, điểm yếu, và những gì chưa biết. Ai khẳng định chắc chắn về kết quả — theo hướng nào cũng vậy — thì đó là dấu hiệu nên dừng lại.
Tiêu chí năm: mọi thoả thuận đều bằng văn bản
Phạm vi công việc, cách tính chi phí, và ai làm gì — nên có bằng văn bản, kể cả khi mọi thứ diễn ra trong không khí tin cậy.
Văn bản không phải dấu hiệu của sự nghi ngờ. Nó là cách để cả hai bên cùng nhớ giống nhau về sau.
Ba dấu hiệu nên dừng lại
- Hứa chắc về kết quả.
- Giục bạn quyết ngay trong buổi đầu, hoặc tạo cảm giác nếu không làm ngay hôm nay thì mất cơ hội.
- Không muốn nói rõ về chi phí, hoặc tránh đưa gì bằng văn bản.
Gặp một trong ba, hãy hỏi thêm một nơi nữa trước khi quyết.
Người quen giới thiệu thì sao
Lời giới thiệu từ người quen là điểm khởi đầu tốt, nhưng nó không thay được năm tiêu chí trên.
Điều đáng hỏi người giới thiệu là: việc của anh chị lúc đó có giống việc của tôi không. Nếu khác loại thì lời giới thiệu ấy nói được ít hơn bạn tưởng.
Rào ngôn ngữ và ai là người dịch
Nếu bạn và người tư vấn không dùng chung một thứ tiếng thật thoải mái, hãy xử lý điều đó ngay từ đầu thay vì để nó tự xoay xở giữa chừng.
Hai điều đáng chú ý. Thứ nhất, người dịch giúp trong việc này nên là người trung lập với vụ việc — nhờ chính người thân đang có phần trong hồ sơ dịch hộ là cách làm quen thuộc nhưng dễ sinh ra chỗ nói giảm, nói tránh, hoặc nói thay. Thứ hai, hãy hỏi thẳng xem nơi đó có hỗ trợ ngôn ngữ không; câu hỏi ấy hoàn toàn bình thường.
Điều tệ nhất là gật đầu cho qua ở những chỗ mình không chắc đã hiểu. Trong việc này, một chỗ hiểu nhầm nhỏ giữa hai người có thể dẫn tới một hành động sai không rút lại được.
Khi việc của bạn nằm ở hai nơi
Nếu việc chạm tới hai hệ thống ở hai nơi khác nhau, bạn có thể cần hỏi ở cả hai đầu.
Đừng cho rằng một người ở đầu này sẽ nắm được tình hình ở đầu kia. Hãy hỏi thẳng họ về giới hạn ấy — và một câu trả lời trung thực về giới hạn là dấu hiệu tốt.
Đổi người giữa chừng có được không
Được, và đôi khi là việc đúng. Nhưng nó có giá: người mới cần thời gian để đọc lại từ đầu, và thời gian thì đang chạy.
Nếu đổi, hãy lấy lại toàn bộ hồ sơ và mọi thứ đã gửi đi, đầy đủ, trước khi bắt đầu với người khác. Đó là thứ quyết định người mới bắt đầu từ đâu.
Điều bài này không làm
Bài này không giới thiệu ai, không đánh giá ai, không nêu chi phí, và không nói ai phù hợp với bạn.
Nó chỉ đưa năm tiêu chí và ba dấu hiệu để bạn tự xét. Việc chọn là của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Tôi nên hỏi mấy nơi trước khi quyết?
Không có con số chuẩn. Nhưng nếu gặp dấu hiệu cảnh báo như được hứa chắc kết quả, bị hối thúc ký ngay hay không được xem hợp đồng, hãy hỏi thêm ít nhất một nơi nữa. Đừng để việc hỏi nhiều nơi kéo dài quá lâu, vì thời hạn vẫn chạy.
Người được giới thiệu nói không làm loại việc này thì sao?
Đó là câu trả lời tốt, cho thấy họ trung thực về phạm vi chuyên môn. Hãy hỏi họ có biết luật sư hay văn phòng nào chuyên loại việc này không; lời giới thiệu từ người trong nghề thường đáng tin hơn lời đồn.
Có cần hợp đồng bằng văn bản không hay thoả thuận miệng là đủ?
Nên có văn bản ghi rõ phạm vi công việc, cách tính chi phí, những khoản phát sinh có thể có, và cách liên lạc. Văn bản giúp cả gia đình lẫn luật sư tránh hiểu khác nhau về sau, và là căn cứ nếu có tranh chấp.
Trang này có gợi ý nơi nào không?
Không, và sẽ không. Trang này chỉ nêu tiêu chí để gia đình tự xét khi chọn người tư vấn, như có chuyên môn đúng loại việc, trao đổi rõ ràng, minh bạch chi phí, và không hứa chắc kết quả.
Gia đình nên kiểm tra luật sư có hành nghề hợp pháp không bằng cách nào?
Có thể tra danh sách luật sư trên trang của Liên đoàn Luật sư Việt Nam hoặc đoàn luật sư tỉnh thành, xem chứng chỉ hành nghề và thẻ luật sư, và kiểm tra văn phòng có giấy đăng ký hoạt động. Nên cẩn trọng với người tự xưng là luật sư mà không có giấy tờ.
